Toprağın Altındaki Güç, Güneşin Altında

Türkiye’nin toprağında yatan bir element, güneş korumasının bilimine yeni bir sayfa açıyor. Syorell laboratuvarında bor ile güneşin yolu nasıl kesişti?

Türkiye, dünyanın bilinen bor rezervlerinin büyük bölümüne ev sahipliği yapıyor. Bu kaynak bugüne kadar daha çok cam, tarım ve enerji sanayisinde konuşuldu. Biz laboratuvarda başka bir soru sorduk: Bu element, cildi güneşe karşı korumanın bilimine ne katabilir?

Cevabın peşinden giderken ortaya, alanında ilk sayılabilecek bir araştırma çıktı.

Kimyanın küçük bir sırrı

Borik asit, bazı biyoaktif moleküllerin cis diol gruplarıyla kolayca bağ kurar. Bu bağdan bor esterleri doğar. Biz bu özelliği, cildin zaten yakından tanıdığı üç molekülle buluşturduk: B6 vitamini (piridoksin), C vitamini ve hyaluronik asit.

Sodyum, kalsiyum ve çinko iyonlarıyla kararlı hale getirilen bu yapılar, iki işi aynı anda yapan bir aktif ailesi oluşturdu. Güneş korumasına katkı veriyor, aynı zamanda UV ışınlarının ciltte oluşturduğu oksidatif strese karşı savunmayı destekliyor.

Laboratuvardan gelen sayılar

• 18 farklı bor biyoaktifi sentezlendi.
• Çinko oksit miktarı sabit tutulduğunda bor esterleri, SPF değerini başlangıca göre 3 kata kadar artırdı.
• Öncü aktif, tarama testlerinde tek başına yaklaşık SPF 89’a ulaştı.
• Deri fibroblast hücreleriyle yapılan çalışmalarda sitotoksik etki gözlenmedi; antioksidan ve fotoyaşlanma karşıtı aktivite ölçüldü.
• Beş öncü aktif, formül uyarlaması ve ölçeklemeye hazır.

Bu sonuçlar laboratuvar ölçümleridir. Bir aktifin rafa ulaşması için formül, stabilite ve güvenlilik çalışmalarından geçmesi gerekir; yol haritamız da tam olarak bu.

Neden şimdi?

UV’ye maruz kaldığımız süre uzuyor, güneş korumasından beklentimiz de büyüyor. Artık tek bir üründe yüksek SPF, antioksidan destek ve daha az kimyasal filtre isteniyor. Mineral filtrelere olan talep son beş yılda yaklaşık %167 arttı.

Bir de işin yerli tarafı var. Türkiye’deki üreticiler kozmetik aktiflerin önemli kısmını kilogramı 150 ile 1000 avro arasında ithal ediyor. Kendi toprağımızdan çıkan bir aktif, bu bağımlılığı azaltabilecek bir adım.

Bilimin arkasındaki ekip

Proje, TÜBİTAK 1505 Üniversite Sanayi İş Birliği Programı kapsamında, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı iş birliğiyle Aralık 2024 – Mayıs 2026 döneminde yürütüldü. Proje yürütücüsü Prof. Dr. Zekai Halıcı; sentez ve karakterizasyon çalışmaları Hitit Üniversitesi’nden Prof. Dr. Dursun Ali Köse’nin sorumluluğunda.

17 Temmuz 2025’te Türk Patent ve Marka Kurumu’na dokuz patent başvurusu yapıldı. Başvurular, B6 vitamini, C vitamini ve hyaluronik asidin kalsiyum, çinko ve sodyum tuzu formundaki bor esterlerini kapsıyor.

Alanında bir ilk

Yaptığımız taramalarda, bor bileşiklerinin biyoaktif moleküllerle birlikte UV korumasında kullanıldığı bir patente ya da ticari ürüne rastlanmadı. Bu da araştırmayı uygulamada gerçek bir ilk yapıyor.

Bu bizim için yeni bir yol sayılmaz. Syorell, MicNo® çinko oksidi Türkiye’de bir güneş koruyucuda ilk kullanan marka. Bilimi önce laboratuvarda sınamak, sonra cilde taşımak en baştan beri çalışma biçimimiz.

Sırada ne var?

Bor aktiflerimiz bugün Ar-Ge aşamasında ve şu an satışta olan Syorell ürünlerinin hiçbirinde yer almıyor. Önümüzdeki dönemde formül uyarlaması, stabilite testleri ve pilot üretim var. O gün geldiğinde ilk siz duyacaksınız.

Projenin tüm ayrıntıları Syorell İnovasyon sayfasında.

O güne kadar sözümüz aynı: Toprağın altındaki güç, şimdi güneşin altında.