D Vitamini Formlarının Biyokimyası: D3 (Kolekalsiferol) ve D2
Cildin güneşle ürettiği D3, bitkisel D2’ye göre kan seviyesini %50-80 daha etkin ve stabil yükseltir; takviyede doğru form D3’tür.
Vücutta bir hormon gibi çalışan ve kemik metabolizmasından bağışıklık sistemi regülasyonuna kadar hayati fonksiyonları yöneten D vitamininin eksikliği, küresel bir epidemiyolojik problemdir. Eksikliğin topikal veya oral yollarla yerine konması sürecinde klinik laboratuvarlar ve hekimler, iki temel form ile karşılaşırlar: Vitamin D3 (kolekalsiferol) ve Vitamin D2 (ergokalsiferol). Biyokimyasal etkinlik, emilim kinetiği ve farmakodinamik parametreler açısından bakıldığında bu iki form eş değer sayılmaz; D3 vitamini klinik başarıda radikal bir üstünlüğe sahiptir.
Vitamin D3, insan cildinde güneşten gelen UV-B ışınlarının etkisiyle 7-dehidrokolesterolden sentezlenen doğal endojen formdur. Vitamin D2 ise bitkisel kaynaklıdır ve mantarların güneş ışığına maruz kalmasıyla ergosterolden üretilir. Klinik çalışmalar, kolekalsiferolün (D3) moleküler yapısının insan vücudundaki D vitamini bağlayıcı proteinlere (DBP) çok daha yüksek bir afinite ile bağlandığını kanıtlamaktadır. Bu yüksek bağlanma kapasitesi sayesinde D3, karaciğerde 25-hidroksivitamin D formuna ve ardından böbreklerde aktif form olan kalsitriole (1,25(OH)2D) çok daha hızlı ve verimli şekilde dönüştürülür.
D2 vitamini ile yapılan takviyeler kan seviyelerini hızla yükseltse de, molekülün yarı ömrünün kısa olması nedeniyle bu seviyeler kararsızdır ve hızla düşer. D3 vitamini ise serum 25(OH)D konsantrasyonunu D2’ye kıyasla yaklaşık %50 ila %80 oranında daha etkin bir şekilde artırır ve kan seviyelerini uzun süre stabil tutar. Hormon dengesi ve güçlü bir immün yanıt için, takviye protokollerinde insan biyolojisine tam uyumlu olan kolekalsiferol formunun tercih edilmesi laboratuvar verileriyle desteklenen en doğru medikal stratejidir.