Sosyal Medyadaki "Temiz İçerik" Veri Tabanlarının Yanılgıları
Bir bileşeni sadece adına ve dozunu yok sayarak yeşil-kırmızı etiketleyen uygulamalar, toksikolojinin "zehri belirleyen dozudur" ilkesini görmezden gelir.
Güzellik ve cilt bakımı endüstrisinde son yıllarda yükselen "temiz içerik" (clean beauty) akımı, tüketicilerin kullandıkları ürünlerin formülasyonlarına karşı daha bilinçli yaklaşmasını sağlamıştır. Ancak bu akımın rüzgarıyla sosyal medyada türeyen ve kendilerini kozmetik otoritesi olarak konumlandıran bazı hesaplar ile dijital içerik analiz uygulamaları, bilimsel gerçeklerden uzak paylaşımlar yapmaktadır. Çeşitli veri tabanları üzerinden kozmetik bileşenleri yeşil, sarı veya kırmızı olarak etiketleyen bu sistemler, iyi niyetli olsalar da takipçilerini kimyasal ve toksikolojik açıdan yanlış yönlendirmektedir.
Bu platformların en büyük hatası, bir bileşenin güvenliğini sadece "adına" bakarak ve konsantrasyon faktörünü tamamen yok sayarak değerlendirmeleridir. Toksikolojinin en temel kuralı, Paracelsus’un "Zehri belirleyen dozudur" ilkesidir. Laboratuvar ortamında en güvenli sayılan bir bitkisel özsu bile yüksek konsantrasyonda cildi tahriş edebilirken, sosyal medya uygulamalarında "tehlikeli" olarak kırmızıya boyanan bir koruyucu, formülasyonda %0,1 gibi yasal ve güvenli limitlerde kullanıldığında ürünü bakteriyel üremeden koruyan hayati bir görev üstlenir. Formülasyon kimyası, bileşenlerin tekil isimlerinden çok, birbirleriyle girdikleri sinerjik etkileşimlerden ve pH dengesinden oluşur.
Ayrıca bu veri tabanlarının büyük kısmı, hakemli tıbbi dergilerde yayınlanan güncel in vivo klinik çalışmalar yerine, güncelliğini yitirmiş veya metodolojisi hatalı in vitro (tüp içi) test sonuçlarını referans almaktadır. Bir molekülün laboratuvar kabında gösterdiği reaksiyon ile canlı insan cildindeki epidermal bariyeri geçtikten sonraki davranışı tamamen farklıdır. Tüketicilerin cilt sağlığını korumak adına sosyal medyadaki bu yüzeysel etiketlemeler yerine, bağımsız bilimsel komitelerin (örneğin SCCS) ve toksikologların onayladığı gerçek laboratuvar verilerine güvenmesi gerekmektedir.